Հունգարացի հայագետը հիվանդացել է Արցախի կորստից հետո. Բենեդեկ Ժիգմոնդի հիշողություններն ու վերլուծությունները

Հունգարացի հայագետ, Օտվոշ Լորանդի անվան համալսարանում հայերենի դասախոս Բենեդեկ Ժիգմոնդը հիշում է, որ սրտի ռիթմի խնդիրներ սկսել է ունենալ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ից, երբ ազդարարվեց 44-օրյա պատերազմի ավարտը։ Նա նշում է, որ այս իրադարձությունը եղել է շատ անձնական՝ ֆիզիկական հիվանդության առաջացման պատճառ հանդիսանալով։

Բենեդեկ Ժիգմոնդը, որը հետևում է հայաստանյան ներքաղաքական կյանքին 1999 թվականից, համարում է, որ հայկական պատմությունը նորանկախության շրջանում կարելի է բաժանել մի քանի փուլերի։ Նրա կարծիքով՝ առաջին փուլը եղել է Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի ղեկավարման շրջանը, երկրորդը՝ Հանրապետական կուսակցության իշխանությունը (1998-2018 թթ.), իսկ երրորդը՝ Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետության շրջանը։

Հայաստանի ՀԱԿ-ի հիմնադրման գործընթացում իր մասնակցության մասին խոսելով՝ Բենեդեկը հիշում է, որ 2008 թվականի օգոստոսի 1-ին, երբ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը մատենադարանի մոտ ընթերցում էր Շարժման ստեղծման հռչակագրի կետերը, նա բարձրացրել է ձեռքը՝ ցուցաբերելով իր համաձայնությունը։ Այդ հանդիպումը նրա համար եղել է ժողովրդավարական գործընթացի մասնակցություն, որին նա միացել է 2008 թվականի հուլիսին Հյուսիսային պողոտայում նստացույցերի ժամանակ։

Հայաստանի համար երկրորդ ջրբաժանը Բենեդեկը համարում է ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմը, ինչպես նաեւ 2023 թվականի սեպտեմբերի պատերազմը՝ դրան հաջորդող ողբերգական իրադարձություններն Արցախում եւ 120 հազար արցախցիների տեղահանումը։ Նա նշում է, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի իրադարձությունները նրա համար եղել են ոչ միայն քաղաքական, այլեւ ֆիզիկական ցավի պատճառ։

«Ահավոր էր, որովհետեւ 2005 թվականից սկսած ես համարում եմ Հայաստանը իմ հայրենիքը, եւ երբ իմ հայրենիքից խլում են պատմական մի կարեւոր մաս… Այսինքն, այն ժամանակ ունեի Արցախ, հիմա՝ չունեմ», — պատմում է նա՝ նշելով, որ Արցախի կորուստը նրա համար եղել է ֆիզիկական ցավի ու հիվանդության ձեռքբերման պատճառ։

Քաղաքական տեսանկյունից Բենեդեկը կարծում է, որ 44-օրյա պատերազմի արդյունքի համար պատասխանատու էր գործող վարչապետը։ Նա նշում է, որ պատմական գործընթացների առումով ամբողջական պատկերը դիտարկելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել միջազգային իրադարձությունները։ Նրա կարծիքով՝ Հայաստանի իշխանությունների բացթողումն էր, որ Ադրբեջանը լրջորեն պատրաստվում էր պատերազմի, մինչդեռ Հայաստանը՝ ոչ։

Հայաստանի ապագայի մասով Բենեդեկ Ժիգմոնդը մեծ հեռանկարներ է տեսնում՝ նշելով, որ նոր սերունդն ավելի բաց է, աշխարհը ավելի լավ է հասկանում եւ քաղաքականապես ավելի ակտիվ է։ Նա նաեւ կարծում է, որ Ռուսաստանի, Իրանի եւ Չինաստանի կոոպերացիան Իրանի դեմ պատերազմով նվազեց։