ՀՀ կառավարության նախագահ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի հետ բանակցությունների ընթացքում երբեք չեն քննարկել և չենքնարկելու՝ ինչպես Արցախում բաքվի հայերի, այնպես էլ Հայաստանում ադրբեջանցիների վերադարձի հարցը։ Ըստ նրա՝ նման քննարկումներն ունեն պրովոկատիվ ազդեցություն ընթացիկ քաղաքական իրավիճակի վրա։
Այս հայտարարությունը հնչել է Կառավարության նախորդ նիստից հետո կայացած լրագրողների հետ զրույցի ընթացքում։ Փաշինյանը նաև անդրադարձել է Արցախում Ադրբեջանի կողմից ոչնչացվող մշակութային հուշարձանների հարցին՝ օրինակ բերելով Արծվաշեն գյուղում գտնվող եկեղեցին։ Նա նշել է, որ եթե այդ եկեղեցու վրա կառուցվի մզկիթ, և հայերը որոշեն այնտեղ ապրել, ապա մզկիթը չի քանդվի։
Այս հարցը, ինչպես նաև Արցախում գտնվող հայկական գերեզմանոցների, այդ թվում՝ «Եղբայրական գերեզմանոցի» ճակատագրի հարցը, Փաշինյանը դիտարկում է որպես այնպիսի հարցեր, որոնք պետական մակարդակով քննարկման առարկա չեն դառնալու։
Այս դիրքորոշումը հակադրվում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախից բռնի տեղահանված Էլիզա Բաղդասարյանի խնդրանքին։ Նրա որդին՝ 2020 թվականի պատերազմում զոհված գեներալ-գնդապետ Արմեն Բաղդասարյանը, թաղված է մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։ Տեղահանվելուց հետո Էլիզա Բաղդասարյանը խնդրել է «սնարյադ» գցել որդու շիրիմին, որպեսզի այն պղծվի։ Նա նշել է, որ չի էլ մտածել, որ Փաշինյանը կարող է հանկարծ բարձրաձայնել այս հարցը։
Էլիզա Բաղդասարյանը հարցրել է, թե եթե Փաշինյանը ցանկություն ունենա, ապա ինչու չի կարող համագործակցել ԵՄ-ի, Ռուսաստանի և այլ միջազգային կառույցների հետ՝ իրենց զոհված որդիների շիրիմները տեղափոխելու համար։ Նրա խոսքով՝ Փաշինյանը «թքած ունի այս հարցի վրա» և «անօրեն մեր երեխեքին տարավ, սպանեց, մեզ հայրենիքից զրկեց»։
Այս դիրքորոշումը հստակ ցույց է տալիս, որ իշխանությունները պատրաստ չեն քայլեր ձեռնարկել՝ պաշտպանելու հայկական մշակութային ժառանգությունը և հարգանքի տուրք մատուցելու զոհերի հիշատակին։
