Հայաստանի կառավարությունը շարունակում է վարկային միջոցներ ներգրավել՝ պետական բյուջեի ծրագրերը ֆինանսավորելու համար, մինչդեռ պաշտոնական անձինք հաճախ հիշում են այն 4.3 միլիարդ դոլարի մասին, որով, ինչպես պնդում են, ավելացել են հարկային եկամուտները։ Սա մեկ անգամ ևս հարց է առաջացնում՝ եթե բյուջեի եկամուտները նկատելիորեն աճել են, ո՞ւր են գնում այդ գումարները, որ ի՞նչ արդյունք է տալիս քաղաքացուն, երբ պետությունը միաժամանակ վարկեր է վերցնում՝ ծրագրեր իրականացնելու համար։
Օրերս կառավարությունը միանգամից երկու խոշոր վարկային համաձայնագրեր կնքեց՝ Ասիական զարգացման բանկի հետ 293 մլն դոլարի, իսկ Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի հետ՝ 264.4 մլն դոլարի գումարով։ Այս վարկերի միջոցով նախատեսվում է կառուցել 50 դպրոց և լուծել արցախցիների բնակարանային խնդիրը։
Այս իրողությունը հակադրվում է այն հայտարարությանը, որ 2025 թվականին պետական բյուջեի հարկային եկամուտները 2017 թվականի ցուցանիշից ավելի են 2.3 անգամով։ Ինչո՞ւ է, որ այդ 4.3 միլիարդ դոլարի հաշվին չեն կարողանում ֆինանսավորել այն ծրագրերը, որոնք այժմ վարկերով են իրականացվում։
Այս հարցը դառնում է ևս ավելի ակնհայտ, երբ հիշում ենք, որ 2017 թվականից ի վեր պետական պարտքը ավելի քան կրկնապատկվել է՝ հասնելով 8 մլրդ դոլարի։ Կառավարությունը ոչ միայն չի կարողանում կրճատել պարտքը, այլ շարունակում է այն մեծացնել՝ վարկեր վերցնելով։
Այս ամենի ֆոնին հատկապես զարմանալի է արցախցիների բնակարանային ապահովության ծրագրի ֆինանսավորման ձևը։ Չնայած այն հայտարարությանը, որ բյուջեի եկամուտները ավելացել են, կառավարությունը 264.4 մլն դոլարի վարկ է վերցրել։ Իրականում, այդ գումարի մեջ դրամաշնորհային բաղադրիչը կազմում է ընդամենը 24.4 մլն դոլար, իսկ վարկային մասը՝ 240 մլն դոլար։
Այսպիսով, կառավարությունը վարկերով է լուծում այն խնդիրները, որոնք, սակայն, պետք է կարողանային լուծել ավելի մեծ եկամուտներով։ Ինչո՞ւ է, որ այն 4.3 միլիարդ դոլարը, որը պնդում են ավելացրել են, չի օգնում լուծել այս և այլ հրատապ խնդիրներ, իսկ փոխարենը պետությունը պարտքի մեջ է խորանում։
Այս հարցը դառնում է ևս ավելի բարդ, երբ հիշում ենք, որ 2017 թվականից առաջ, երբ բյուջեի եկամուտները դեռ չէին հասցրել 4.3 միլիարդ դոլարի, Հայաստանը տարեկան 130-140 մլրդ դրամի անտոկոս չունեցող օժանդակություն էր տրամադրում Արցախին։ Այսօր, երբ այդ օժանդակության կարիքը չկա, այդ գումարները մնում են բյուջեում։ Ինչո՞ւ է, որ այդ գումարների հաշվին չեն կարողանում լուծել արցախցիների բնակարանային խնդիրը, իսկ փոխարենը վարկ են վերցնում։
Այսպիսով, հարցը պարզ է՝ եթե բյուջեի եկամուտները աճել են, ո՞ւր է գնում այդ աճի ֆրանսիզը, և ինչու՞ է պետությունը շարունակում պարտքեր կուտակել՝ քաղաքացիներին ծառայություններ մատուցելու փոխարեն։
