Սահմանադրական բարեփոխումների խորհուրդը շատ ակտիվ աշխատում է, ամեն շաբաթ հրավիրում է նիստեր, եւ տեքստը պատրաստ է, ինչպես ես խոստացել էի։ Սակայն հրապարակման մասով դեռ նորություն չունեմ, քանի որ որոշվել է տեքստը քննարկել նաեւ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչությունում եւ խորհրդարանական խմբակցությունում։ Դրանից հետո տեքստը հրապարակելու մասով որոշում կկայացվի։
Այս մասին ես ասել եմ Արդարադատության նախարարին կից հասարակական խորհրդի առաջին նիստի ընթացքում։
Հիշեցնեմ, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը վերջին ճեպազրույցում հայտարարել էր, որ Նոր Սահմանադրության մեջ Անկախության հռչակագրին հղում չի պետք լինի։ Նրա խոսքով՝ Անկախության հռչակագիրը կառուցված է կոնֆլիկտի տրամաբանության վրա, եւ մենք չենք կարող կոնֆլիկտի տրամաբանության վրա հիմնել անկախ պետություն։
Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովի անդամ, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը հստակորեն ընդդիմանում է այս մոտեցմանը։ Նրա կարծիքով՝ Սահմանադրության նախաբանից Անկախության հռչակագիրը հանելը սխալ է։ Նա նշում է, որ Սահմանադրական դատարանի որոշումը շատ հստակ է, եւ Անկախության հռչակագիրը, իր բոլոր խնդիրներով հանդերձ, մեր ծննդականն է։ Ամենակարեւորը՝ դա բացառապես Հայաստանի ներքին գործն է, եւ այն խոսույթը, որն Ալիեւի նման բռնապետը կարող է իրեն թույլ տալ՝ հաշվի առնելով իր ինչ-որ առավելությունները եւ այլն, անթույլատրելի է։
Այս պնդումը Սաքունցը կատարում է նաեւ հանձնաժողովի նիստերում։ Ըստ նրա՝ եթե հարցը հասնի քվեարկության, ինքը դեմ կքվեարկի։
Այս գործընթացը սկսվել է դեռ 2024 թվականի մայիսին, երբ Բաքվից հնչած հերթական հայտարարություններին ընդառաջ Նիկոլ Փաշինյանը հանձնարարեց նոր սահմանադրության նախագիծ մշակել։
Սահմանադրական բարեփոխումների խորհուրդը, որի ղեկավարը ես եմ, ներառում է ՔՊ-ական երկու պատգամավոր, «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ղեկավարին, Իրազեկ քաղաքացիների միավորման նախագահին, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի ներկայացուցչին, Իրավունքի Եվրոպա միավորման համակարգողին, ինչպես նաեւ «Հանրապետություն» կուսակցության եւ Բարձրագույն դատական խորհրդի ներկայացուցիչներին։
ՀՀ արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը մինչ օրս հստակ դիրքորոշում չի արտահայտել այդ հարցում։
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը, խոսելով Նիկոլ Փաշինյանի պնդման մասին՝ «Անկախության հռչակագիրը կոնֆլիկտի հռչակագիր է», նշում է, որ դրանով Փաշինյանը, ըստ էության, ցուցմունք է տալիս իր երկրի դեմ։ Նա պնդում է, որ Հայաստանը կոնֆլիկտ չի հրահրել, այլ Ադրբեջանը երկար ժամանակ վարել է քաղաքականություն, որն ուղղված է եղել հայերի դեմ։
Էդմոն Մարուքյանը նաեւ զգուշացնում է, որ եթե Սահմանադրության նախաբանից հանվի Անկախության հռչակագիրը, մեր երկիրը կարող է հիմնարար խնդիրներ ունենալ եւ չլինել ճանաչված։ Նրա կարծիքով՝ Փաշինյանը իր ժողովրդին շանտաժ է անում։
Վերջին շրջանակում Էդմոն Մարուքյանը բոյկոտում է սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի նիստերը, քանի որ, նրա խոսքով, Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ Անկախության հռչակագիրը հանվելու է, եւ մնացածը անիմաստ է։
